De vernieuwing van Leidsenhage is ingewikkeld en brengt natuurlijk vragen met zich mee. Wij hebben praktische vragen van belanghebbenden verzameld en hieronder vermeld. Klik op de vraag en het antwoord verschijnt. Vindt u geen antwoord op uw vraag dan kunt u ons altijd een vraag stellen via contact en wij zorgen ervoor dat u snel antwoord krijgt.

Veel gestelde vragen

1. Vanwaar de noodzaak meer water weg te pompen dan gedacht, hoe is e.e.a. eerder ingeschat en waarom blijkt deze eerdere schatting verkeerd?

Tijdens werkzaamheden in de bouwput van de ondergrondse parkeergarage zijn op meerdere locaties in de bouwput lekkages in de bodem ontstaan tussen de bovenste freatische deklaag (hierna: freatische deklaag) en het dieper gelegen eerste watervoerend pakket. Hierdoor is veel meer water in de bouwput terecht gekomen dan voorzien. De lekkages zijn deels gedicht. Daarnaast zijn maatregelen getroffen om de invloed van de lekkages op de bouwput te beperken, zoals het plaatsen van een omhulsel en het minder diep ontgraven van de bouwput. Helaas zijn daarmee niet alle lekkages verholpen en is het extra bemalen noodzakelijk om de parkeergarage te kunnen realiseren. Zie voor een toelichting op de (technische) achtergrond antwoord 15 e.v.

2. Er wordt gesproken over fase bemaling II, wat behelst dit?

Er wordt al geruime tijd water vanuit de bouwkuip voor de ondergrondse parkeergarage in Leidsenhage weggepompt naar 2 locaties (Groot Zijdepark en het Zijdepad) die samen fase 1 vormen.

Fase 2 is benodigd, omdat er meer water weggepompt dient te worden door een ontstaan probleem in de bouwkuip van de ondergrondse parkeergarage (zie antwoord 1). Derhalve is op twee locaties uitbreiding van de capaciteit benodigd (Groot Zijdepark en het Zijdepad) en is er één nieuwe locatie nodig (Den Haan Groenpark). Het retourveld van het Zijdepad is uitgebreid bij de aangrenzende Zijdesingel.

Het wegpompen van water in fase 2 is vergelijkbaar met fase 1.

3. Waarom wordt het water niet afgevoerd richting de Vliet? Daar is veel meer opvangcapaciteit. Ook niet dichtbij, maar dat is de Zijdesingel ook niet.

Het onttrokken grondwater uit het eerste watervoerend pakket moet in de bodem worden geretourneerd. Dit is een eis vanuit het Hoogheemraadschap van Rijnland (zie ook antwoord 15 e.v.). Het uitgangspunt hierbij is dat het water terug moet naar dezelfde laag als waar het vandaan komt; namelijk in hetzelfde (dieper gelegen) eerste watervoerend pakket. Dit is dus een andere waterlaag dan het oppervlaktewater van de Vliet.

4. Wat is de geplande datum van ingebruikname van de bronbemaling en de bijbehorende retourleidingen?

De retourleidingen zijn na een periode van testen en inregelen op maandag 18 juni jl. in gebruik genomen.

5. Kan met de ingebruikname worden gewacht totdat alle vragen en zorgen van omwonenden zijn weggenomen?

Uitstel is niet verantwoord met betrekking tot de realisatie van Westfield Mall of the Netherlands, omdat de directe buren, ondernemers en consumenten van Leidsenhage al geruime tijd overlast ondervinden als gevolg van de werkzaamheden. Hoe langer er gewacht wordt met de ingebruikname hoe langer de overlast voor hen zal duren.

Uiteraard zou dit argument nooit ten koste mogen gaan van de opstallen van de omwonenden nabij de retourbemalingsinstallatie. Dit is ook niet het geval. Een deskundig onderzoeksbureau heeft onderzoek gedaan naar de gevolgen van de grondwateronttrekking en retourbemaling voor de omgeving en de uitkomsten daarvan zijn beoordeeld door het Hoogheemraadschap van Rijnland. In het onderzoek zijn beperkte effecten berekend van de grondwateronttrekking (zettingen van het maaiveld van maximaal 33 mm) waarvan de verwachting is dat deze in de praktijk niet zullen optreden (o.a. vanwege maatregelen die getroffen worden). Van de retourbemaling worden alleen verhogingen van de stijghoogte in het (dieper gelegen) eerste watervoerend pakket berekend (maximaal 0,4 m) maar omdat dit op grote diepte is, er de waterremmende kleilaag tussen zit en daarboven een dik zandpakket aanwezig is, worden hiervan geen nadelige effecten verwacht voor de omgeving. Bovendien vindt intensieve monitoring plaats dus mocht er onverhoopt toch wat misgaan, dan wordt dit snel ontdekt en wordt direct ingegrepen. Het Hoogheemraadschap ziet hierop toe. Zie ook hierna antwoord 19 e.v.

Tegen die achtergrond heeft Unibail-Rodamco een afweging gemaakt en besloten de ingebruikname te starten. Daarbij is doorslaggevend geweest dat er (volgens deskundige en bevoegd gezag) geringe risico’s voor de omgeving zijn van de onttrekking/infiltratie tegenover grote (kenbare) nadelen van stillegging voor Unibail-Rodamco maar ook voor omwonenden, winkeliers en consumenten,

6. Welke vergunningen zijn verleend, is daarover gecommuniceerd en waar kan ik die vinden?

Door de gemeente zijn de volgende vergunningen verleend:

  • Een omgevingsvergunning van 21 december 2016 voor een gestuurde boring en aanbrengen leidingwerk voor de 1e fase bemaling. Naar de vergunningsstukken.
  • Een omgevingsvergunning d.d. 17 april 2018 voor 2 gestuurde boringen om leidingen ondergronds aan te brengen, voor de uitbreiding. Naar de vergunningsstukken.
  • Een APV-vergunning van 11 april 2018 voor het in gebruik nemen van gemeentegrond voor het aanbrengen van de leidingen, voor de uitbreiding. Naar de vergunningsstukken.

Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de gemeentelijke vergunningen met betrekking tot fase 2 (na een periode van vooroverleg in februari/maart) begin april 2018 zijn aangevraagd.

Door het Hoogheemraadschap van Rijnland:

Al deze vergunningen zijn op de gebruikelijke wijze gepubliceerd. In de brief van Unibail-Rodamco van 30 mei 2018 is gewezen op de watervergunning en de vindplaats daarvan.

7. Communicatie en openheid van zaken; Wat is de rol van Unibail-Rodamco, de aannemer en de gemeente?

Unibail-Rodamco is verantwoordelijk voor de communicatie met de omgeving. De gemeente is daarin ondersteunend en verzorgt daarnaast de gebruikelijke publiekrechtelijke berichtgevingen. Ook het Hoogheemraadschap heeft haar wettelijke publicatieverplichtingen rond de watervergunning (waaraan in dit geval is voldaan).

De communicatie is de afgelopen 10 jaar goed gegaan; bewoners en andere belanghebbenden zijn zeer actief bij het project betrokken geweest, waardoor een groot draagvlak voor de realisatie van the Westfield Mall of the Netherlands is ontstaan.

In dit specifieke geval van de communicatie rond (de vergunningen en werkzaamheden voor) de grondwateronttrekking en de retourbemaling heeft Unibail-Rodamco echter afgeweken van deze standaardprocedure en is de communicatie overgelaten aan de aannemer (werkzaamheden) en het bureau Hanselman (bouwkundige opnames). Helaas moet worden geconcludeerd dat dit een onverstandige keuze is geweest, omdat de communicatie te kort is geschoten. Communicatie is te laat, eerst na klachten uit de buurt, op gang gekomen en is bovendien onduidelijk geweest. Unibail-Rodamco betreurt dit en biedt hier excuses voor aan.
Hierop volgend heeft de Gemeente Leidschendam-Voorburg Unibail-Rodamco verzocht om op 13 juni jl. een inloopavond te organiseren. Helaas hebben de door de gemeente verstuurde uitnodigingen niet alle bewoners bereikt. Derhalve beantwoorden wij de ingestuurde schriftelijke vragen door middel van dit document.

8. Enkele bonte esdoorns aan de Gruttolaan hebben geen blad meer. Komt dit door de werkzaamheden?

Op de Gruttolaan staan 4 bonte Esdoorns, die er slecht aan toe zijn. Dat komt niet door de retourbemaling, de pompen stonden immers nog niet aan. Wel zal onderzocht worden wat de oorzaak daarvan is. Dat onderzoek neemt even tijd.

PARK / KWISPELROUTE / FIETSSTRAAT

9. Wanneer wordt dat hele buizenstelsel in het park weer weggehaald, veel bewoners vrezen dat het langer dan afgesproken (eind 2018) blijft liggen?

E.e.a. is afhankelijk van de voortgang werkzaamheden in de bouwkuip van de ondergrondse parkeergarage maar is vanuit de vergunning tijdgebonden, maximaal t/m april 2019. De verwachting is echter dat deze maximale periode niet benodigd zal zijn. Er wordt steeds hard gewerkt aan scenario’s om de planning te versnellen, dit is in het belang van alle partijen, ook Unibail-Rodamco. Zodra de bemaling gereed is, wordt de installatie verwijderd.

10. Het park/veld is nu een rommel van zand en aarde, vooral op het natuurlijke wandelpad is al het gras verdwenen en dit zal ook niet weer uit zichzelf gaan groeien. Ook liggen er nog stapels ongebruikte buizen. Wanneer wordt dit opgeruimd en wanneer wordt er gras wordt gezaaid waar dat nodig is?

Het gebied wordt de komende weken hersteld waardoor het zijn functie van voor de start van de voornoemde werkzaamheden weer terugkrijgt. Een deel van de ongebruikte buizen zal blijven liggen in verband met een eventuele calamiteit in het leidingwerk. De rest zal eind juni verwijderd worden.

11. De leidingen blijven er ca. 1 jaar blijven liggen. Als deze leidingen door hoog gras overwoekerd worden, is er geen zicht meer op, met risico op valpartijen voor mens en dier. Nu al zijn er leidingen overwoekerd. Wat wordt hier aan gedaan?

De begroeiing zal zo snel mogelijk worden verwijderd en vervolgens worden bijgehouden zodat verdere overwoekering wordt voorkomen.

12. Honden zwemmen altijd in de achterste sloot, omdat de voorste sloot vol bagger ligt. De achterste sloot is door de leidingen nu onbereikbaar. Als honden daar toch heen gaan, bestaat gevaar op letsel. Wie gaat eventuele schade door letsel betalen?

Over de leidingen worden uiterlijk eind juni op diverse oversteekplaatsen hondenbruggetjes geplaatst. Tevens zijn er onderdoorgangen voor de paddentrek gerealiseerd.

13. De nieuw ingerichte fietsstraat wordt door het zware werkverkeer beschadigd. Er ontstaan nu al scheuren en verzakkingen. Wanneer en door wie wordt dit hersteld?

Beschadigde verharding wordt te allen tijde hersteld door de veroorzaker. Het doel is dit eind juni 2018 hersteld te hebben.

14. Door het zware verkeer, ontstaan er dagelijks hele gevaarlijke situaties in het verkeer, zeker met de vele fietsers in de straat. Wat wordt hieraan gedaan?

Dit is niet meer aan de orde omdat de installatie inmiddels is aangelegd. Bij het weghalen van de installatie in 2019 zullen wij de aannemer opdragen beter toezicht te verzorgen.

ONDERZOEKSRAPPORT TJADEN

15. Waarvoor dient het onderzoeksrapport van Tjaden?

Unibail-Rodamco is bezig om een ondergrondse twee-laags parkeergarage te realiseren. De onderzijde van de keldervloer van de parkeergarage wordt gerealiseerd op een diepte van ca. NAP -7,3m. Ten behoeve van de realisatie van de parkeergarage is het noodzakelijk om grondwater te onttrekken. Doet men dit niet dan zou de bouwput vollopen met grondwater. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft in 2016 een watervergunning verleend voor deze grondwateronttrekking.

Voor een goed begrip van de materie is van belang te weten dat de bodem (ter plaatse van de bouwput) is opgebouwd uit verschillende lagen:

  • Het bovenste freatische deklaag (NAP -0,4m tot NAP -10m);
  • Een waterremmende kleilaag (NAP -10m tot NAP -12m à -15m);
  • Het eerste watervoerend pakket (NAP -12m à -15 tot NAP -75m).

Wanneer wijzigingen van grondwater optreden in het bovenste freatische deklaag, dan kan dat merkbaar zijn voor omwonenden. Wijzigingen van grondwater van het dieper gelegen eerste watervoerend pakket zijn op zichzelf niet te merken.

Op grond van de in 2016 verleende vergunning mocht Unibail-Rodamco:

  • (maximaal) 5 m3/uur freatisch grondwater onttrekken aan de bovenste freatische deklaag (dit is het lekwater in de bouwput);
  • (maximaal) 320 m3/uur spanningswater onttrekken aan het (dieper gelegen) eerste watervoerend pakket. Het Hoogheemraadschap heeft opgedragen dat dit onttrokken spanningswater teruggebracht dient te worden in hetzelfde eerste watervoerend pakket. Hiervoor zijn retourbronnen gerealiseerd. Het spanningswater dient op grote diepte (van NAP -15m tot NAP -45m) in de bodem te worden gebracht.

Tijdens werkzaamheden in de bouwput van de ondergrondse parkeergarage zijn op meerdere locaties in de bouwput lekkages in de bodem ontstaan tussen de bovenste freatische deklaag en het dieper gelegen eerste watervoerend pakket. Hierdoor is veel meer water in de bouwput terecht gekomen dan voorzien. De lekkages zijn deels gedicht. Daarnaast zijn maatregelen getroffen om de invloed van de lekkages op de bouwput te beperken, zoals het plaatsen van een omhulsel en het minder diep ontgraven van de bouwput. Helaas zijn daarmee niet alle lekkages verholpen en is het extra bemalen noodzakelijk om de parkeergarage te kunnen realiseren. Hiervoor heeft het Hoogheemraadschap op 17 mei jl. een nieuwe watervergunning verleend. Op grond van deze vergunning mag Unibail-Rodamco:

  • De freatische onttrekking verhogen naar 80 m3/uur;
  • Spannings- en retourbemaling verhogen naar 1.000 m3/uur. Ten behoeve van retourbemaling zijn extra retourbronnen nodig.

Aan deze watervergunning ligt onderzoek ten grondslag waarin met alle relevante factoren rekening is gehouden.

16. Op welke wijze zijn de risico’s in kaart gebracht en door wie, waar kunnen wij de rapportage hierover inzien?

De risico’s met betrekking tot de grondwateronttrekking en de retourbemaling zijn onderzocht door Tjaden adviesbureau voor grondmechanica (hierna: Tjaden). Het Hoogheemraadschap heeft de uitkomsten van dit onderzoek beoordeeld en (mede) op grond daarvan besloten de watervergunning te verlenen. In het onderzoek van Tjaden zijn beperkte effecten berekend van de grondwateronttrekking (zettingen van het maaiveld van maximaal 33 mm) waarvan de verwachting is dat deze in de praktijk niet zullen optreden (o.a. vanwege maatregelen die getroffen worden). Van de retourbemaling worden alleen verhogingen van de stijghoogte in het (dieper gelegen) eerste watervoerend pakket berekend (maximaal 0,4 m) maar omdat dit op grote diepte is, er (deels) de waterremmende kleilaag tussen zit en daarboven een dik zandpakket aanwezig is, worden hiervan geen nadelige effecten verwacht voor de omgeving. Het rapport is een bijlage bij de verleende watervergunning (zie ook antwoord 17).

17. Het rapport van Tjaden toont risico's m.b.t. dunne kleilagen op diverse punten in de wijk (zie punt 5.3 in het rapport), wat zijn de risico's daarvan? Immers het is een soortgelijke situatie als waardoor de lekkage in de bouwput is ontstaan, dus wellicht komt op plekken in de wijk ook wel water omhoog.

Uit de aangehaalde paragraaf kan worden afgeleid dat in het rapport van Tjaden rekening is gehouden met de omstandigheid dat er in de omgeving van de bouwput een gebied is waar de waterremmende laag ontbreekt. Bij het beoordelen van risico’s is hiermee juist wel rekening gehouden. Dit wordt als volgt toegelicht. Een kleilaag remt verticale grondwaterstroming (dat wil zeggen grondwaterstroming tussen het eerste watervoerend pakket en de freatische deklaag). Er is in het ten behoeve van het onderzoek opgestelde grondwatermodel uitgegaan van een remmend effect van de kleilaag van gemiddeld 1.000 dagen. Op de locaties waar de kleilaag (mogelijk) ontbreekt is hiervan rekenschap gegeven door deze parameter op 5 dagen te stellen (zie paragraaf 2.2.1 van het rapport van Tjaden). Dit is een conservatieve aanname omdat geen rekening is gehouden met het feit dat uit sonderingen is gebleken dat de kleilaag niet op alle gesignaleerde plekken geheel afwezig is; op sommige locaties zijn wel dunne kleilagen aanwezige met een groter waterremmend effect. Daar is in het onderzoek nu geen rekening mee gehouden.

Verder vindt monitoring plaats (zie antwoord 5 en hierna antwoord 19 e.v.). Wanneer er een wijziging optreedt in het zogenoemde freatische grondwater (dit is het grondwater in de bovenste laag), dan wordt dit snel ontdekt en worden direct maatregelen getroffen.

Kort en goed is in het onderzoek met alle relevante omstandigheden rekening gehouden, is bij berekeningen uitgegaan van een worstcasescenario en wordt goed gemonitord. Daar heeft Unibail-Rodamco zelf ook groot belang bij omdat schade die zou ontstaan als gevolg van de grondwateronttrekking of -infiltratie voor haar rekening komt.

Volledigheidshalve wordt daaraan toegevoegd dat er veel meer factoren zijn die ook van invloed kunnen zijn op de grondwaterstand in de freatische deklaag en die geheel los staan van deze grondwateronttrekking, bijvoorbeeld regenval of het bedienen van gemalen in de regio.

18. In het Tjadenrapport staat dat er in een deel van de wijk geen sprake is van een waterremmende kleilaag. Is daar in de berekeningen rekening mee gehouden? En wat zijn de risico’s daarvan voor de woningen?

Zie vraag 17.

19. In het Tjaden rapport is een monitoring plan opgenomen, maar dit plan dateert van 2016, dus de uitbreiding van velden, zoals langs de Zijdesingel ontbreken hierin. Hier dient echter ook gemonitord te worden. Dit moet geregeld worden voor de start van het pompen. Is dit al geregeld?

Tjaden heeft recentelijk een monitoringsplan opgesteld dat ziet op de zogenoemde fase II onttrekking. Dit monitoringsplan van 24 april 2018 is als bijlage bij de watervergunning gevoegd. In de voorschriften van de watervergunning is ook naar dit monitoringsplan verwezen en (in voorschrift 6) voorgeschreven dat conform dit plan moet worden gemonitord. Zie ook antwoord 20 waarin de wijze waarop monitoring plaatsvindt is beschreven.

20. Hoe vaak wordt er daadwerkelijk gemonitord, dagelijks? En wordt er gestopt met pompen indien het water te hoog komt?

In het monitoringsplan is vastgelegd dat en waar (deels aanvullend) peilbuizen zijn geplaatst. De monitoring van het grondwater en de stijghoogte zal voornamelijk gebeuren door meetsensoren met dataloggers. De dataloggers zijn voorzien van een modem waarmee de data automatisch wordt verzonden. De meetfrequentie is voor alle peilbuizen 1 x per uur. De meetgegevens zijn inzichtelijk nadat deze zijn verstuurd (voor metingen in het gebied buiten de bouwput is dit 1 x per dag). Goed om op te merken dat een en ander dus digitaal is geregeld waardoor monitoring 24/7 plaatsvindt, ook tijdens weekenden en feestdagen. Zodra het grondwaterniveau een alarm- of grenswaarde overschrijdt, dan gaat er automatisch een signaal naar de bemaler die 24/7 standby is en daarop direct actie onderneemt. In het monitoringsplan zijn deze acties voorgeschreven voor de verschillende situaties die zich kunnen voordoen (o.a. het debiet van retournering terugbrengen, bemaling bijstellen etc.).

21. De monitoring moet volgens het plan gebeuren met peilbuizen. Over hoeveel peilbuizen gaat het hier, staan die ook in de wijk en zijn ze allemaal al geplaatst?

In het monitoringsplan van Tjaden is vastgelegd dat 71 peilbuizen benodigd zijn (kort samengevat: 56 buiten de bouwput, waarvan 4 in de wijk de Zijde en 3 in Park Veursehout, en 15 peilbuizen in de bouwput). Al deze peilbuizen zijn geplaatst en in werking. Op onderstaande kaart zijn de peilbuizen ingetekend.

22. Kunnen bewoners inzage krijgen in de rapportage van de monitoring?

Deze stukken kunnen op afspraak ingezien worden via het projectbureau van Unibail Rodamco. U kunt ons daarvoor bereiken via het e-mail adres: info@leidsenhagevernieuwt.nl

23. Welke instantie handhaaft op de monitoring?

Er moet op grond (van voorschrift 6) van de watervergunning worden gemonitord conform het monitoringsplan. Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft direct toegang tot de resultaten van monitoring en kan handhavend optreden in geval van handelen in strijd met de watervergunning.

24. Kan de gemeente ook monitoren?

Ja, maar dat is niet noodzakelijk en ook niet geëist in de vergunning. Op verzoek van omwonenden zal de gemeente de uitleesfrequentie van de bestaande peilbuismetingen in de omgeving opvoeren (van ca. 5-6 peilbuizen).

Nu wordt elke 6 uur een meting gedaan, die 2x per jaar worden uitgelezen. Idealiter wordt dit dagelijks. Het vraagt echter enige tijd voordat dit geregeld is. Op onderstaande kaart zijn de peilbuizen van de gemeente ingetekend.

25. Het Tjaden rapport benoemt ook vervuild water (zie punt 5.8), is deze vervuiling schadelijk voor de gezondheid van mens of dier? Zoals wellicht bekend zwemmen er kinderen en honden in de sloot.

Er zijn geen grondwaterverontreinigingen bekend in het dieper gelegen eerste watervoerend pakket (waaruit het grondwater wordt onttrokken en waarin het weer wordt geïnfiltreerd). Er is wel een grondwaterverontreiniging aanwezig in de hoger liggende freatische deklaag. Deze verontreiniging bevindt zich nabij de Duindoorn. Door de grondwateronttrekking zou deze verontreiniging wat kunnen verplaatsen.

De bevoegde instantie (Omgevingsdienst Haaglanden) heeft eerder al geoordeeld dat deze verontreiniging – gezien de risico’s voor mens, dier en plant – niet behoeft te worden gesaneerd. Dit oordeel verandert niet door de grondwateronttrekking.

26. De bodem in deze omgeving is nu al verzadigd en kan deze grote hoeveelheid water er niet bij hebben. Op de plaats waar nu al waterlozing gaande is (locatie Zijdepad langs het fietspad) is de grond vreselijk drassig geworden sinds het moment dat de waterlozing daar begonnen is. Is hier gedegen onderzoek naar gedaan?

Zoals hiervoor is toegelicht (zie o.a. antwoord 15) is onderzoek gedaan naar (mogelijke) gevolgen van de retourbemaling. Bovendien vindt monitoring plaats.

In de periode dat fase 1 van de bemaling werkt geeft de gemeentelijke peilbuis in het Veurse Hout aan de Watersniplaan globaal gezien geen hogere grondwaterstanden zijn dan op basis van de neerslag mag worden verwacht. Dat wil zeggen dat geen waarneembare beïnvloeding van de grondwaterstand in de bovenste freatische deklaag heeft plaatsgevonden door de retourbemaling fase 1 (retourbemaling fase 2 is pas sinds 18 juni jl. gestart).

Voor de volledigheid wordt nog opgemerkt dat de retourbemaling op grote diepte plaatsvindt; het grondwater wordt teruggebracht in het dieper gelegen eerste watervoerend pakket (NAP -15 tot -45m). Dit leidt ertoe dat ook geen wijzigingen in de bovenste freatische deklaag worden verwacht. Dit wordt gemonitord. Tot slot wordt daaraan toegevoegd dat er als gezegd veel meer factoren zijn die ook van invloed kunnen zijn op de grondwaterstand in de freatische deklaag en die geheel los staan van deze grondwateronttrekking, bijvoorbeeld regenval of het bedienen van gemalen in de regio (zie ook antwoord 17).

27. Er zijn nu al bewoners die wateroverlast ervaren, gevreesd wordt dat dit als de lozing begint nog veel erger wordt. En laat staan als het dan gaat regenen. Is deze vrees terecht?

Deze vrees is niet terecht. Zie de beantwoording van de hiervoor besproken vragen (antwoord 15 e.v.).

Ter illustratie: de peilbuis aan de Patrijslaan van het gemeentelijke grondwatermeetnet geeft op basis van langjarige metingen een regelmatig voorkomende hoogte van het ondiepe grondwater aan van 1,05 m onder de weghoogte nabij het HMC. Dit is ruim voldoende om grondwateroverlast te voorkomen. De bodem van kruipruimten liggen normaal op 0,7 m onder de weghoogte.

Eventuele hogere grondwaterstanden op de percelen kunnen (mogelijk) voorkomen als gevolg van de slechte doorlatendheid van de bodem in de tuinen in combinatie met aanhoudende regen.

Voor wat betreft de grondwateronttrekking en retourbemaling is van belang dat deze – als gezegd – op grote diepte plaatsvindt (NAP -15 tot -45). Door verschillende factoren kan dit geen gevolgen hebben in de freatische deklaag. Bovendien wordt als gezegd gemonitord.

NULMETING HANSELMAN (ALLEEN VOOR GEBIED NABIJ ZIJDESINGEL)

28. Niet alle woningen in het gebied hebben een vooropname gekregen van hun pand door het bureau Hanselman. Waarom is dat?

Er is een gebied bepaald dat langs het retourveld is gelegen. Binnen dit gebied (de hieronder rood gemarkeerde panden) wordt de bouwkundige staat/conditie van panden vastgelegd (met foto’s en tekst). Dit is bedoeld als een hulpmiddel bij eventuele schadesituaties waarvan uiteraard wordt gehoopt (en in het licht van het voorgaande: ook verwacht) dat dit geheel niet aan de orde zal zijn. Insteek is ook geweest om hiermee tegemoet te komen aan zorgen uit de wijk.

29. De uitgevoerde nulmeting door Hanselman is onvolledig, kruipruimten zijn niet meegenomen. Kan dit nog worden gedaan voor gestart wordt met pompen?

Hanselman heeft opdracht gekregen voor de opname van de woning inclusief de kruipruimten. Deze behoren dus ook te zijn opgenomen. Wij zijn inmiddels door Hanselman geïnformeerd dat de opnames klaar zijn. Mocht uw kruipruimte onverhoopt niet zijn betrokken in de opname, dan verzoeken wij u contact op te nemen met ons via email: info@leidsenhagevernieuwt.nl.

30. De Hanselman groep stelt in opdracht te werken van Unibail Rodamco Nederland Winkels BV, deze partij heeft tot heden nooit met ons over het in de brief genoemde onderwerp (bouwkundige opname i.v.m. mogelijke schade) gecommuniceerd.

Het is juist dat Unibail-Rodamco Hanselman heeft ingeschakeld om bouwkundige opnames te laten doen.

Voor wat betreft de (gebrekkige) communicatie: Unibail-Rodamco betreurt dit en zal dit in het vervolg van het traject weer zelf doen. Zie in dit verband ook het antwoord op vraag 7.

31. In de brief van Hanselman wordt gesproken over mogelijke schade. Over welk soort schade hebben we het dan en op welke termijn? De kans dat schade kan ontstaan wordt ook op geen enkele wijze toegelicht.

Op grond van het verrichte onderzoek is de verwachting dat er geen schade zal optreden door de retourbemaling. Desalniettemin is besloten om een nulmeting te organiseren, ook om tegemoet te komen aan de ontstane zorgen in de wijk.

32. Betekent het feit dat de Hanselman groep een bouwkundige opname wil maken dat er een kans op schade is?

Zie antwoord 31.

33. Is er een analyse gemaakt van de mogelijke schade?

Er is onderzoek gedaan naar de (mogelijke) gevolgen van de retourbemaling en op grond daarvan is – ook door het Hoogheemraadschap – geoordeeld dat er naar verwachting geen nadelige gevolgen optreden in de omgeving (zie ook antwoord 5 en 15 e.v.). Dit wordt (dagelijks) gemonitord waarmee (verdergaand) is geborgd dat schade wordt voorkomen.

34. De uitgevoerde inspectie van onze woning wel erg summier is uitgevoerd. Wordt er nog een opname gemaakt van het verschil in hoogteniveau tussen tuinen en oprit ten opzichte van het hoogte niveau van de woning (vloer begane grond)?

Het is een bewuste keuze geweest om alleen de opstallen op te nemen. Het hoogteniveau van de tuinen en omliggende terreinen wordt namelijk beïnvloed door vele andere factoren (bijvoorbeeld regenval en de samenstelling van het grondpakket) die meer invloed hebben.

Desgewenst kan de gemeente op basis van standaard satelliet-metingen achteraf eventuele zettingen van het maaiveld constateren.

35. Wanneer krijgen de bewoners de rapportages van de inspectie van Hanselman?

In de brief die Hanselman heeft gestuurd over de uit te voeren opname, was een inlogcode met wachtwoord vermeld. Bewoners kunnen met deze inloggegevens hun eigen rapportage inzien.

Mochten er bewoners zijn die deze inloggegevens niet hebben ontvangen of kwijt zijn, dan kunnen zij contact opnemen met de firma Hanselman. Hanselman levert wegens privacy enkel de inloggegevens aan de betreffende personen.

AANSPRAKELIJKHEID SCHADE

36. Kan Unibail-Rodamco schriftelijk bevestigen dat zij aansprakelijkheid erkennen in geval van schade die door deze werkzaamheden veroorzaakt wordt.

De Waterwet geeft een specifieke schaderegeling voor schade die ontstaat bij grondwateronttrekkingen of het infiltreren van grondwater op grond van een watervergunning. Schade moet, voor zover dit redelijkerwijs kan worden gevergd, door de vergunninghouder worden ondervangen. Voor zover de schade niet is ondervangen, is de vergunninghouder – in casu Unibail-Rodamco – uit hoofde van de Waterwet verplicht die schade te vergoeden. Hiervoor kan een vordering worden ingesteld bij de Rechtbank Den Haag. Betrokkenen die menen dat sprake is van schade kunnen de provincie vragen hier onderzoek naar te (laten) doen. Er is kortom een wettelijke regeling voor schade. Uiteraard hoopt (en verwacht) Unibail-Rodamco dat geen schade zal ontstaan als gevolg van de onttrekking en infiltratie.

Verder wordt nog opgemerkt dat Unibail-Rodamco voor de herontwikkeling van Winkelcentrum Leidsenhage/Westfield Mall of the Netherlands verschillende aannemers heeft ingeschakeld. Unibail-Rodamco stelt hoge eisen aan haar aannemers, onder meer als het gaat om kwaliteitsborging en risicobeheersing. Unibail-Rodamco legt haar aannemers een zeer vergaande verzekeringsplicht op. Unibail-Rodamco ziet er ook nauw op toe dat haar aannemers aan deze eisen voldoen. Indien een aannemer – ondanks alle voorzorgmaatregelen – onverhoopt toch een fout maakt waarvoor zij aansprakelijk is (bijvoorbeeld jegens een omwonende), waar schade uit voortvloeit (schades bijvoorbeeld door verzakkingen/lekkages van/aan woningen van omwonenden) dan zal (ook) Unibail-Rodamco daarvoor haar verantwoordelijkheid nemen en acties instellen die van haar in die situatie gevergd kunnen worden.

ANDERE LOCATIES

37. Bij het De Haan Groenpark liggen nog allemaal rijplaten. Wanneer worden die weggehaald?

Wanneer werkzaamheden zijn afgerond worden overbodige materialen verwijderd. De verwachting is dat eind juni afgerond is.
Wanneer de installatie weer weggehaald worden komen de rijplaten wel weer terug.

38. In het Groot Zijdepark liggen nog losse buizen op het voormalige strandje. Wanneer worden die weggehaald?

Wanneer de installatie van het leidingnet gereed is (eind juni) worden deze verwijderd.

Hoe kom ik in aanmerking voor de huur van een winkel in Westfield Mall of the Netherlands?

Om de ambities voor het nieuwe winkelcentrum waar te kunnen maken, maakt Unibail-Rodamco een zorgvuldige selectie van partijen welke in aanmerking komen voor het ontvangen van een huurvoorstel. Bij het maken van deze selectie staan kwaliteit van het concept, vernieuwing en een gedegen business plan centraal.

Indien u interesse heeft in het huren van een winkelpand kunt u mailen voor meer informatie naar verhuur@urw.com. Uitsluitend aanvragen voorzien van een uitvoerige omschrijving van het beoogde winkel- of horecaconcept met daarbij ondersteunende foto’s of visuals kunnen in behandeling worden genomen.

Heeft u gekeken naar de verkeerssituatie op de aanvoerwegen tot de N14 vanwege mogelijke opstoppingen?

Naar de effecten op de verkeersafwikkeling heeft een verkeerskundig onderzoek plaatsgevonden. Bij het onderzoek is rekening gehouden met de autonome groei van het autoverkeer, met de locatie en capaciteit van de (nieuwe) parkeervoorzieningen en met het druktepatroon op de dag van de winkelcentrumbezoeken. Uitkomst is dat door de autonome verkeersgroei op de N14, de verkeersafwikkeling tot de aanpak van de N14 door Rijkswaterstaat (naar verwachting in 2023) zal verslechteren (zie verder onder “Lange termijn”). Echter is het zeer belangrijk te realiseren dat de huidige vertraging op de N14 zich vooral voordoet in de ochtendspits. Westfield Mall of the Netherlands zal haar piekmoment op zaterdagmiddag hebben en daarom is de verwachting dat de situatie niet drastisch zal verslechteren.

Er zijn verschillende initiatieven gelanceerd om de N14 te ontlasten en om Westfield Mall of the Netherlands beter bereikbaar te maken:

Korte termijn:

Het benutten van de overcapaciteit van de Heuvelweg (in tegenstelling tot de Noordsingel) door:

  • de hoofdentree aan de Heuvelweg zijde te vestigen
  • een luxe (en daardoor meest gebruikte) ondergrondse parkeergarage met de grootste parkeercapaciteit aan de Heuvelwegzijde te realiseren
  • een parkeerverwijssysteem te plaatsen met als hoofddoel het geleiden van het extra verkeer richting de Heuvelweg in plaats van de Noordsingel
  • nieuwe stoplichten (intelligente VRI systemen) te plaatsen die in staat zijn de regeling aan te passen aan het druktebeeld

Middellange termijn:

Ontlasting N14 door twee nieuwe Oost West verbindingen:

  • Rijnland route bij Voorschoten
  • Rotterdamse baan bij Den Haag

Lange termijn:

Door het Rijk zijn de kruispunten met de N14 opgenomen in de zogenaamde MIRT verkenning.

Daarin wordt al naar oplossingen gezocht om de verkeersafwikkeling op beide kruispunten op termijn te verbeteren. De voorkeursoplossing bestaat uit de realisatie van ongelijkvloerse kruispunten op de kruispunten tussen de Heuvelweg en Noordsingel met de N14. Rijkswaterstaat is bezig met een twee jaar durende planstudie, die in 2019 zal worden afgerond. Naar verwachting zal de uitvoering van de beschreven maatregelen na het jaar 2023 plaatsvinden. Als gevolg van autonome groei op de N14 zal de verkeersafwikkeling in ieder geval tot 2023 verslechteren ten opzichte van de huidige situatie.

Komen er ook extra parkeerplaatsen bij de Jumbo?

Op de nieuwe Jumbo komt een drie-laagse parkeergarage met 541 plekken.

Hoeveel auto's kunnen er in de parkeervoorzieningen?

In het ondersteunend verkeersonderzoek bij het nieuwe bestemmingsplan dat op 15 september jl. is goedgekeurd door de gemeenteraad zijn de volgende aantallen opgenomen:

1.020 : Noordsingel (ongewijzigd)
541 : Burgemeester Banninglaan (boven Jumbo)
107 : Burgemeester Banninglaan (straatniveau)
1.248 : Ondergrondse parkeergarage
1.084 : Heuvelweg/Duindoorn

4.000 : Totaal

Wat gebeurt er met de vijver en het park?

We zijn van plan om buiten naar binnen te halen en binnen meer naar buiten. Het nieuwe winkelcentrum krijgt een groen en open karakter, met voldoende daglichttoetreding en toestroom van frisse (buiten)lucht. In het ontwerp wordt ruimte geboden aan pleinen en rustpunten, plekken waar de gelegenheid is om te pauzeren, soms in de vorm van horeca, soms in de vorm van meer serene plekken die als rustpunt kunnen fungeren.

Het is de bedoeling dat het park en de vijver stedenbouwkundig een betere aansluiting krijgen met het winkelcentrum.

De gemeente Leidschendam-Voorburg zal het park een opknapbeurt geven, die medio 2018 afgerond zal zijn. Daarbij wordt een waterspeeltuin en een fitnesscircuit met oefentoestellen toegevoegd en worden de bankjes en bestrating vernieuwd.

Met de nieuwe inrichting voldoet het park weer helemaal aan de wensen van gebruikers en past het ook bij de uitstraling van de nieuwe Westfield Mall of the Netherlands.

Wat gaat er gebeuren met de parkeertarieven?

Het uitgangspunt blijft gratis parkeren.

Komen er gratis toiletten?

Wij vinden het belangrijk dat onze winkelcentra service bieden van hoog niveau en comfort, dat begint eigenlijk al thuis met onze app en website en loopt in het winkelcentrum door, vanaf de aankomst in de parkeervoorziening met indicatie van vrije plekken. Toiletten, die voor onze vaste bezoekers op vertoon van de klantenkaart gratis zijn, zijn een belangrijk onderdeel. En daarbij horen ook een ruimte om baby’s te verschonen en een plek waar mensen even rustig kunnen zitten. Deze services vormen, net als goede horeca en een aantrekkelijk winkelaanbod, het totale plaatje.

Komt er ook een verruiming van de openingstijden?

Het winkelcentrum is zeven dagen per week geopend. Verder uitbreiding van de openingsuren in de avond is afhankelijk van de wensen van de consument en wij zien wereldwijd dat die trend er is (vooral als gevolg van internet dat 24h bereikbaar is) en verwachten dat dit in Nederland ook zal gebeuren. De inzet is in ieder geval dat het centrum ook aantrekkelijk moet zijn in de avonduren. Daarom zal er naast detailhandel ook ruimte gereserveerd worden voor horeca en andere publieksfuncties zoals dienstverlening en vermaak (fitness, bioscoop).

Hoe gaat het nieuwe Leidsenhage eruit zien?

We gaan uit van een modern ontwerp. Na de ingreep zal nagenoeg geen verschil meer zijn te ontdekken tussen de oudbouw (bestaande deel) en de nieuwbouw. Daarnaast zal het nieuwe winkelcentrum een groen en open karakter krijgen, met voldoende daglichttoetreding, en toestroom van frisse (buiten)lucht. In het ontwerp wordt ruimte geboden aan pleinen en rustpunten, plekken waar de gelegenheid is om te pauzeren, soms in de vorm van horeca, soms in de vorm van meer serene plekken die als rustpunt kunnen fungeren.

Hoe zit het met de bereikbaarheid?

Leidsenhage is straks nog steeds bereikbaar met alle soorten (openbaar) vervoer.

Gaat het slecht met winkelcentrum Leidsenhage?

Leidsenhage moet een flinke inhaalslag maken om haar toonaangevende regionale positie weer terug te krijgen in de regio. Iedereen is het er over eens dat er flink wat aan moet gebeuren. Daarom is het belangrijk dat er een grootschalige en integrale herontwikkeling plaatsvindt.

Het gaat er daarbij om dat we functioneel uitbreiden, dus niet bijbouwen om het bijbouwen, maar de bestaande winkelunits aanpassen om er voor te zorgen dat het winkelcentrum de ontwikkelingen in de retail goed op kan vangen, ook in de toekomst. Dat is belangrijk om bijvoorbeeld internationale retailers grotere ruimtes te kunnen bieden, nu kan dat vrijwel niet.

Wat betekent de herontwikkeling van Leidsenhage voor de positie van de gemeente Leidschendam/Voorburg en voor de regio?

Leidschendam-Voorburg is een aantrekkelijke groene woonstad met goede voorzieningen. Winkelen speelt daar een belangrijke rol in en daarom vindt de gemeente het van belang dat Leidsenhage wordt gerenoveerd zodat het winkelcentrum ook in de toekomst aantrekkelijk blijft voor consumenten uit de hele regio.

Een succesvol winkelcentrum Leidsenhage draagt ook bij aan de versterking van de internationale concurrentiepositie van de regio Rotterdam-Den Haag. Een verbetering van het centrum is niet alleen belangrijk voor consumenten, maar ook voor de huidige winkeliers die er een bestaan hebben opgebouwd.

De herontwikkeling van Leidsenhage zal een relevante economische bijdrage leveren aan gemeente Leidschendam, de regio en provincie. Er wordt een werkgelegenheidsimpuls verwacht van honderden banen. Daarnaast verbeteren de concurrentiekracht, het vestigingsklimaat, het toeristisch profiel en het imago. Een beter evenwicht in de winkelmarkt zal ook leiden tot een koopkrachttoevloeiing binnen de gemeente en regio. Niets doen leidt tot verschraling van het voorzieningenniveau.

Betekent dat meer concurrentie voor de winkelcentra in de regio en de binnenstad van Den Haag?

Er is onderzoek gedaan door BRO en Bureau Stedelijke Planning naar de effecten voor de herontwikkeling van Leidsenhage. De uitkomsten daarvan zijn:

  • Er is uitbreidingspotentie voor detailhandel in de regio Haaglanden
  • Er wordt voldaan aan de ladder voor duurzame verstedelijking = een toetsingskader voor de Provincie]
  • De verdringingseffecten op regionaal niveau (Haaglanden en Holland Rijnland) zijn gering: maximaal 1,2% van de totale detailhandelsomzet

U kunt het rapport downloaden op www.ruimtelijkeplannen.nl

Diverse winkelgebieden maken zich zorgen over de uitbreiding van winkelcentrum Leidsenhage. Zij verwachten meer concurrentie. Is dat terecht?

Leidsenhage krijgt juist de unieke en onderscheidende positie terug die het vroeger had en zal daardoor niet méér (on)bedoeld gaan concurreren met de bestaande kleinere winkelcentra in de omgeving. Met de herontwikkeling van Leidsenhage verbetert ook de concurrentiekracht van de regio, het vestigingsklimaat, het toeristisch profiel en het imago. Een beter evenwicht in de winkelmarkt zal tevens leiden tot een koopkrachttoevloeiing binnen de gemeente en regio.

Welke goedkeuring was nodig van de gemeenteraad om de plannen te realiseren?

Op 2 juli 2013 stemde de gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg in met de Gebiedsvisie voor de vernieuwing van Leidsenhage. Op 4 februari 2014 was de gemeenteraad unaniem positief over het aangaan van een overeenkomst met Unibail-Rodamco. De gemeenteraad heeft op 15 september 2015 haar goedkeuring gegeven aan het nieuwe bestemmingsplan en ook de omgevingsvergunning is verstrekt.

Hoe ziet de timing eruit?

Tot nu toe is er vooral gewerkt aan de sloop van diverse bouwdelen en de realisatie van de bouwkuip voor de parkeerkelder. In de tweede helft van 2017 wordt gestart met de realisatie van de versmarkt Fresh!, met de bouw van de parkeerkelder en de bouw van het nieuwe blok met o.a. de Jumbo Foodmarkt. Het herontwikkelingstraject zal een looptijd hebben tot in de tweede helft van 2020.

Waarom is er gekozen voor een nieuwe/Engelse naam?

Er is gekozen voor Westfield Mall of the Netherlands omdat deze nieuwe naam het ambitieniveau en het unieke en internationale karakter van het grootste, meest servicegerichte en vernieuwende winkelcentrum van Nederland weerspiegelt. De huidige naam Leidsenhage is regionaal zeer bekend, maar een vernieuwing op deze schaal vraagt om een nieuwe naam die landelijk en zelfs internationaal aanspreekt. We trekken immers ook bijzondere winkeliers en internationale retail formules aan. Bovendien is de gekozen naam in lijn met andere grootschalige en bijzondere projecten van onze hand, waaronder de zeer succesvolle Mall of Scandinavia in Stockholm en de Mall of Europe die in Brussel wordt gerealiseerd.

Verwachten jullie dat internationale retailers naar Leidsenhage zullen komen?

We hebben onze ambities met Leidsenhage aan internationale retailers voorgelegd en die waren enthousiast. Zij ondersteunen deze herontwikkelingen en hebben al aangegeven dat ze zich graag in het vernieuwde Leidsenhage willen vestigen.

Welke retailers verwachten jullie?

De afronding van het project staat gepland voor de tweede helft van 2019. Dus dat is nog heel ver weg. Te ver weg om concrete namen te noemen, maar u kunt ervan uitgaan dat dat unieke internationaal succesvolle merken zullen zijn die u niet vaak in andere winkelcentra ziet. Daarnaast komt er een versterking van de horeca. De toonaangevende retailers van dit moment vragen om ‘een product’ als het nieuwe Leidsenhage.

Welke nieuwe huurders zijn er bekend?

Op dit moment zijn er overeenkomsten getekend met onder andere de bioscoopexploitant Kinepolis, met Vapiano, Jumbo Foodmarkt en Hema voor een nieuwe locatie in Westfield Mall of the Netherlands.

Zodra er meer namen van nieuwe winkels bekend worden zullen deze worden gecommuniceerd op de BouwApp en website Leidsenhagevernieuwt.nl

Mogen er scootmobiels naar binnen in Westfield Mall of the Netherlands?

In Westfield Mall of the Netherlands mogen scootmobiels stapvoets rijden.

Hoe kom ik als bedrijf in contact met iemand als wij onze diensten willen aanbieden?

Dat kan via het toesturen van een e-mail naar info@leidsenhagevernieuwt.nl.

Zijn honden toegestaan in Westfield Mall of the Netherlands?

Honden (met uitzondering van blindengeleidehonden) zijn niet toegestaan in Westfield Mall of the Netherlands.